MODR Warszawa:  ul. Czereśniowa 98, 02-456 Warszawa  | ikona 22 571 61 00 

Jakie rasy bydła polecane są w rolnictwie ekologicznym?

Mało kto wie, że w Polsce tradycje rolnictwa ekologicznego sięgają lat trzydziestych XX wieku. Ale dopiero w roku 1989 powstało Stowarzyszenie Producentów Żywności Metodami Ekologicznymi EKOLAND, które rozwinęło w kraju ruch na rzecz rolnictwa zgodnego z przyrodą. Wówczas to zostały opracowane pierwsze kryteria i wymogi dla rolnictwa ekologicznego.

Od 1 maja 2004 roku obowiązują w Polsce przepisy prawne Unii Europejskiej w zakresie rolnictwa ekologicznego. Producenci rolni, którzy chcą korzystać z dotacji do produkcji ekologicznej powinni przystąpić do Programu Rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2007-2013 i wybrać pakiet: rolnictwo ekologiczne.

Jedną z dziedzin rolnictwa ekologicznego jest chów bydła, który w zależności od kierunku hodowli może być mięsny, mleczny lub mieszany. Podstawowym warunkiem racjonalnego chowu jest prawidłowe żywienie zwierząt, które w ponad 70% decyduje o osiąganych przez nie wynikach produkcyjnych. W gospodarstwach ekologicznych stosuje się w możliwie największym stopniu naturalne czyli organiczne metody produkcji, przy jednoczesnym zachowaniu równowagi między potrzebami ekonomicznymi a ochroną środowiska.

Polecane rasy mleczne

W Polsce do najważniejszych ras bydła mlecznego utrzymywanych metodami ekologicznymi można zaliczyć: czarno - białą, czerwono - białą, simentalską i polską czerwoną. W ostatnim czasie polecane są również rasy Jersey oraz Montbeliarde. Ponadto w rejonie wschodniej Polski, można znaleźć jeszcze niewielkie ilości bydła białogrzbietego.

1. Najpopularniejszą w chowie ekologicznym jest rasa czarno - biała będąca typem kombinowanym mleczno - mięsnym, z podkreśleniem użytkowości mlecznej. W gospodarstwach ekologicznych można utrzymać krowy tej rasy produkujące 5000 - 6000 kg mleka rocznie, o zawartości 4% tłuszczu oraz 3,3 % białka. Masa ciała dorosłych osobników osiąga około 620 kg a wysokość w kłębie 135 cm. Takie zwierzęta przy poprawnym żywieniu zapewniają wysoką i stabilną produkcję mleka.

2. Kolejna rasa czerwono - biała zajmuje drugą pozycje wśród hodowanych u nas ras mlecznych. Wydajność mleka tych krów to 5000 - 5500 kg na rok przy zawartości 4% tłuszczu i 3,3% białka. Przyjmuje się że masa ciała dorosłych zwierząt osiąga około 650 kg a wysokość w kłębie przynajmniej 132 cm.

3. Bydło rasy polskiej czerwonej zaliczane jest natomiast do grupy bydła prymitywnego. Obecnie występuje najczęściej w południowych rejonach kraju i częściowo na terenach województwa warmińsko - mazurskiego, bielsko - podlaskiego, świętokrzyskiego i podkarpackiego. Masa dorosłej krowy osiąga 500 kg, a wydajność około 4000 kg mleka na rok. Bydło to cechuje się długowiecznością, odpornością na choroby, dobrym wykorzystaniem paszy oraz dobrą płodnością.

Kilka słów o chowie

Niezależnie od rasy musimy pamiętać, że chów bydła mlecznego jest kierunkiem produkcji najbardziej związanym z wytwarzaniem pasz objętościowych, które w gospodarstwach ekologicznych powinny stanowić paszę podstawową. Latem są nią zielonki a zimą kiszonki i siano. W warunkach glebowo - klimatycznych Polski ważnym źródłem białka paszowego w żywieniu bydła w gospodarstwach ekologicznych mogą być również rośliny strączkowe (bobik, groch, łubin). Podobnie, jak w gospodarstwach stosujących konwencjonalne metody chowu bydła, także w gospodarstwach ekologicznych specjalizujących się w produkcji mleka podaż składników pokarmowych powinna pokryć całe zapotrzebowanie zwierząt. Pozwoli to na uniknięcie zaburzeń metabolicznych, utrzymanie dobrej płodności i dobrego zdrowia w stadzie.

Chów bydła mlecznego metodami ekologicznymi wymaga również odpowiedniej technologii i systemów utrzymania oraz kształtowania środowiska wewnątrz pomieszczeń inwentarskich. Przy wyborze rasy pod kątem produkcji ekologicznej należy brać pod uwagę nie tylko wydajność mleczną czy mięsną krów, ale i szereg dodatkowych parametrów takich jak: zdolność zwierząt do adaptacji w nowych warunkach środowiskowych i żywieniowych, czas użytkowania, długowieczność i tempo brakowania krów, wydajność życiową, właściwości zdrowotne i technologiczne mleka oraz płodność i łatwość wycieleń.

Polecane rasy bydła mięsnego

Do najważniejszych ras bydła mięsnego w warunkach produkcji ekologicznej można zaliczyć: Simentalską, Charolaise, Limousine, Blonde d Aguitaine, Hereforfd, Aberden Angus, Piemontese i Salers.

Pomimo to - podobnie jak i w wielu innych krajach europejskich - także i w Polsce żywiec wołowy pochodzi przede wszystkim od bydła ras mlecznych lub mleczno - mięsnych ( czyli rasy czarno - białej i czerwono - białej) oraz ich krzyżówek z rasami mięsnymi.

Chów bydła mięsnego metodami ekologicznymi wymaga również zastosowania specyficznych i dostosowanych do warunków przyrodniczych poszczególnych regionów technologii i systemów utrzymania oraz kształtowania mikroklimatu w pomieszczeniach inwentarskich. W produkcji ekologicznej wyklucza się stosowanie bezściółkowego systemu utrzymania. Stosowane rozwiązania technologiczne powinny również zapewnić zwierzętom odpowiedni komfort bytowania, a więc tzw. dobrostan, umożliwiający harmonijny rozwój bez stresu, bólu i uszkodzeń ciała, w zgodzie z otaczającym środowiskiem naturalnym.

1. Bydło rasy simentalskiej hodowane jest głównie w terenie południowo - wschodniej Polski. Charakteryzuje się dobrą zdolnością adaptacji do różnych warunków środowiskowych. Zwierzęta tej rasy reprezentują typ kombinowany mięsno - mleczny dużego kalibru z podkreśleniem cech mięsności. W warunkach polskich buhaje rasy simental są szczególnie przydatne do krzyżowania towarowego w gospodarstwach ekologicznych.

2. Bydło rasy Charolaise ( wym. szarolez) jest największą pod względem kalibru i masy ciała francuską rasą mięsną. Dorosłe buhaje osiągają wagę nawet do 1300 kg, a krowy do 900kg. Zwierzęta tej rasy są zaliczane do najcenniejszych ras mięsnych i charakteryzują się dużym potencjałem wzrostowym, wysoką wydajnością rzeźną, doskonałym umięśnieniem oraz bardzo dobrą jakością mięsa. W Polsce buhaje tej rasy są powszechnie używane do krzyżowania towarowego z krowami ras krajowych.

3. Limouise (wym. limuzine) natomiast jest rasą o nieco mniejszym kalibrze ciała niż Charolaise. Jest rasą wcześnie dojrzewającą o masie ciała w granicach 650 - 800 kg dla krów i około 1100 kg dla buhajów. Zwierzęta te charakteryzują się delikatnym kośćcem, bardzo dobrym umięśnieniem (szczególnie udźca), dobrą wydajnością rzeźną i dużą ilością mięsa w tuszy.

Podsumowanie

Niezależnie od wyboru rasy i kierunku produkcji w gospodarstwie ekologicznym, należy wziąć pod uwagę rosnące wymagania konsumentów dotyczące wartości zdrowotnej żywności. Ekologiczna produkcja wołowiny lub mleka może więc mieć w przyszłości duże znaczenie. Chów bydła w warunkach zbliżonych do naturalnych ogranicza bowiem wiele takich zagrożeń dla konsumenta, które stwarza intensywna produkcja rolnicza w gospodarstwach towarowych. Musimy pamiętać aby decydując się na hodowlę bydła w rolnictwie ekologicznym posiadać przynajmniej ogólną wiedzę dotyczącą fizjologii trawienia, żywienia i utrzymania tych zwierząt.


Marta Samoraj

MODR w Warszawie

Oddział Poświętne w Płońsku


Materiały pomocnicze;

„Chów bydła mlecznego metodami ekologicznymi" - praca zbiorowa w ramach projektu PHARE PL01.01.04 „Rolnictwo ekologiczne" Radom 2004

„Chów bydła mięsnego metodami ekologicznymi" - praca zbiorowa w ramach projektu PHARE PL01.01.04 „Rolnictwo ekologiczne" Radom 2004
  • Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego

    Dyrektor MODR Warszawa: Sławomir Piotrowski
    Zastępca Dyrektora MODR Warszawa: Tomasz Skorupski

    ul. Czereśniowa 98, 02-456
    tel. 22 571 61 00 | fax. 22 571 61 01
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

  • MODR Warszawa Oddział Bielice

    Dyrektor Oddziału: Krzysztof Szumski

    Bielice 19, 96-500 Sochaczew 
    tel. 46 862 00 40 | fax.46 862 00 52
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

  • MODR Warszawa Oddział Ostrołęka

    Dyrektor Oddziału: Bogdan Bagiński

    ul. Targowa 4, 07-410 Ostrołęka,
    tel. 29 760 03 69 - fax. 29 769 49 53
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

  • MODR Warszawa Oddział Płock

    Dyrektor Oddziału: Wojciech Banaszczak

    ul. Zglenickiego 42 D, 09-411 Biała
    tel./fax: 24 269 77 00
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

  • MODR Warszawa Oddział Poświętne w Płońsku

    Dyrektor Oddziału: Jarosław Grabowski

    ul. H Sienkiewicza 11, 09-100 Płońsk
    tel: 23 663 07 00, fax: 23 662 99 50
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek: 700 - 1500

  • MODR Warszawa oddział Radom

    Dyrektor Oddziału: p.o. Marcin Kaca

    ul. Chorzowska 16/18, 26-600 Radom,
    tel./fax 48 365 02 06 wew. 104
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 730 - 1530

  • MODR Warszawa Oddział Siedlce

    Dyrektor Oddziału: Józef Jan Romańczuk

    ul. Kazimierzowska 21, 08-110 Siedlce
    tel. 25 640 09 11, fax. 25 640 09 12
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

Copyright 2011 - 2020 MODR | Przeglądając stronę, akceptujesz naszą politykę prywatności.