MODR Warszawa:  ul. Czereśniowa 98, 02-456 Warszawa  | ikona 22 571 61 00 

Mikologiczne zanieczyszczenie pasz

Pasza stanowi doskonałe środowisko dla rozwoju drobnoustrojów, gdyż zawiera niezbędne substancje odżywcze. Pasze sypkie pochodzenia roślinnego i zwierzęcego - w wyniku właściwej technologii produkcji i nadzoru higieniczno-sanitarnego - są praktycznie wolne od chorobotwórczych form drobnoustrojów. A jednak zdarza się stosunkowo często nadmierne zakażenie mikroorganizmami heterotroficznymi pasz treściwych. Ponadto w paszach skażonych grzybami saprofitycznymi mogą też występować grzyby toksynotwórcze, wytwarzające substancje toksyczne (trujące) bardzo szkodliwe dla zdrowia zwierząt i ludzi.
Spośród 2 milionów organizmów żywych na świecie, około 100 tys. gatunków stanowią pleśnie (pleśnie są grzybami saprofitycznymi, czyli rozkładającymi martwe szczątki). Produktami przemiany materii grzybów saprofitycznych i chorobotwórczych są mikotoksyny (miko - od łacińskiej nazwy „mycota” oznaczającego grzyby; mitotoksyna – trucizna wytwarzana przez grzyb). Są one szeroko rozpowszechnione w przyrodzie i oddziałują niekorzystnie na prawie wszystkie organizmy wyższe. Zatrucia występujące po przedostaniu się do organizmu toksycznych substancji wytwarzanych przez wiele gatunków grzybów, określa się mianem mikotoksykoz.

***

Porażenie paszy mikoflorą grzybową jak i mikotoksynami jest istotną przyczyną strat właścicieli zwierząt. Skutki skarmiania pasz zanieczyszczonych mikotoksynami są szczególnie wyraźne u zwierząt monogastrycznych - trzody chlewnej i drobiu.
Decydującą rolę we wzroście grzybów odgrywa temperatura oraz wilgotność względna. Większość grzybów rozwija się w zakresie 15-30C. Parametr ten odgrywa ważną rolę w ich wzroście, może wpłynąć na rodzaj i ilość produkowanych metabolitów, hamując lub aktywując reakcje enzymatyczne decydujące o wydajności pleśni w zakresie produkcji toksyn.

Wytwarzanie mikotoksyn zależy od:

- temperatury
- wilgotności
- napowietrzania podłoża, na którym namnażają się grzyby
- właściwości genetycznych szczepu pleśni.

***

Po zbiorze porażonego zboża ma miejsce stały rozwój grzybni i produkcja mikotoksyn. Do zanieczyszczenia paszy grzybami może dojść na skutek nieodpowiedniego wysuszenia porażonego grzybami ziarna, złych warunków przechowania, lub w trakcie procesu produkcyjnego.
Pierwszymi objawami wskazującymi na prawdopodobieństwo zanieczyszczenia pasz toksycznymi dawkami mikotoksyn są:

- spadek apetytu
- zmniejszone zużycie paszy
- spowolnienie przyrostów masy ciała
- biegunka
- przebarwienia
- zaburzenia w rozrodzie.

Najbardziej wrażliwe na zatrucia wywołane przez grzyby pochodzące z pasz są:

- płuca
- układ pokarmowy
- łożysko
- gruczoł mlekowy

***

Produkowane przez grzyby mikotoksyny charakteryzują się działaniem hepatotoksycznym (uszkadzającym wątrobę), neurotoksycznym (uszkadzającym nerki), neurotoksycznym (uszkadzającym system nerwowy) i estrogennym (działającym jak żeńskie hormony płciowe). Mikotoksyny mogą też prowadzić do uszkodzenia układu krwionośnego, uczulenia na światło, ślinotoku oraz uszkodzenia błon śluzowych. Powodują zaburzenia w rozrodzie zwierząt.
W przypadku podejrzenia mikotoksyn jako czynnika etiologicznego kłopotów zdrowotnych, celowe jest uzyskanie do badań toksykologicznych próbek zbrylonej paszy lub porażonych pleśniami zbóż. Niezbędne jest równoczesne przekazanie do badań próbek surowicy, kału czy tkanek chorych zwierząt.
Zapobieganie intoksykacjom (wprowadzaniu do organizmy toksyn) spowodowanym mikotoksynami polega głównie na stosowaniu do produkcji pasz zbóż odpowiedniej jakości oraz właściwym ich przechowywaniu. Stosowanie dodatków paszowych obniża poziom grzybów pleśniowych w paszy i niekorzystne efekty zanieczyszczenia produktów żywieniowych.

Anna Pawłowska-Rudyk
MODR PZD Sierpc
  • Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego

    Dyrektor MODR Warszawa: Sławomir Piotrowski
    Zastępca Dyrektora MODR Warszawa: Tomasz Skorupski

    ul. Czereśniowa 98, 02-456
    tel. 22 571 61 00 | fax. 22 571 61 01
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

  • MODR Warszawa Oddział Bielice

    Dyrektor Oddziału: Krzysztof Szumski

    Bielice 19, 96-500 Sochaczew 
    tel. 46 862 00 40 | fax.46 862 00 52
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

  • MODR Warszawa Oddział Ostrołęka

    Dyrektor Oddziału: Bogdan Bagiński

    ul. Targowa 4, 07-410 Ostrołęka,
    tel. 29 760 03 69 - fax. 29 769 49 53
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

  • MODR Warszawa Oddział Płock

    Dyrektor Oddziału: Wojciech Banaszczak

    ul. Zglenickiego 42 D, 09-411 Biała
    tel./fax: 24 269 77 00
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

  • MODR Warszawa Oddział Poświętne w Płońsku

    Dyrektor Oddziału: Jarosław Grabowski

    ul. H Sienkiewicza 11, 09-100 Płońsk
    tel: 23 663 07 00, fax: 23 662 99 50
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek: 700 - 1500

  • MODR Warszawa oddział Radom

    Dyrektor Oddziału: p.o. Marcin Kaca

    ul. Chorzowska 16/18, 26-600 Radom,
    tel./fax 48 365 02 06 wew. 104
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 730 - 1530

  • MODR Warszawa Oddział Siedlce

    Dyrektor Oddziału: Józef Jan Romańczuk

    ul. Kazimierzowska 21, 08-110 Siedlce
    tel. 25 640 09 11, fax. 25 640 09 12
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

Copyright 2011 - 2020 MODR | Przeglądając stronę, akceptujesz naszą politykę prywatności.